2 lutego 2026 r. upływa termin na złożenie informacji ZUS IWA za 2025 r.

Kto jest zobligowany do złożenia informacji?  Płatnicy, którzy zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego w roku, którego dotyczy informacja co najmniej 10 ubezpieczonych.

Informacja ZUS IWA zawiera następujący zakres danych:

• liczba osób ubezpieczonych,
• liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy,
• liczba zatrudnionych w warunkach zagrożenia,
• kod PKD przeważającej działalności ujęty w REGON na dzień 31.12.2025 r.

Informacja ZUS IWA służy do ustalenia indywidualnej stawki ubezpieczenia wypadkowego dla danego płatnika.

Dla pozostałych płatników, czyli takich, którzy zgłaszają mniej niż 9 osób do ubezpieczenia wypadkowego stopa procentowa składki wynosi 1,67 %.

Wysokość składek ZUS w przypadku, gdy podstawa jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia:

Wysokość składek ZUS w przypadku, gdy podstawą jest 30% minimalnego wynagrodzenia:

Od 1 listopada 2024 r. wchodzą w życie przepisy dające wybranym przedsiębiorcom prawo do miesięcznego zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Kto może skorzystać z takiego rozwiązania:

• mikroprzedsiębiorca wpisany do CEiDG,
• liczba osób zgłoszonych do ubezpieczeń nie przekracza 10,
• obrót nie przekracza 2 mln zł.

Kiedy należy złożyć wniosek o przerwę w opłacaniu składek? W tym roku będzie można skorzystać z wakacji składkowych w miesiącu grudniu, pod warunkiem złożenia wniosku w listopadzie. Począwszy od 2025 r. będzie to dowolny wybrany miesiąc, a stosowny wniosek powinien być złożony w miesiącu poprzedzającym.

Składki objęte zwolnieniem:

• ubezpieczenie emerytalne,
• ubezpieczenie rentowe,
• ubezpieczenie chorobowe (jeżeli przedsiębiorca był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym),
• ubezpieczenie wypadkowe
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Zwolnieniem nie jest objęta składka zdrowotna. Przerwa w opłacaniu składek nie oznacza utraty prawa do świadczeń. Składki za ten okres będą finansowane z budżetu państwa. Korzystanie z wakacji składkowych w żaden sposób nie oznacza zawieszenia działalności. Przedsiębiorca ma prawo do prowadzenia działalności w dotychczasowej formule.

Wniosek będzie składany elektronicznie przez PUE ZUS, a udzielone wsparcie będzie traktowane jako pomoc de minimis.

Ustawa dostępna jest TUTAJ.

Zbliża się termin rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Dokonujemy go w kwietniowej deklaracji DRA składanej do 20 maja 2024 r.

W przypadku powstania niedopłaty należy ją uregulować w terminie płatności dla kwietniowej deklaracji. Co zrobić natomiast z powstałą nadpłatą?

W pierwszej kolejności należy złożyć wniosek o zwrot nadpłaty RZS-R za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Po złożeniu deklaracji za kwiecień ZUS przygotuje wniosek o zwrot nadpłaty i udostępni go w PUE. Wystarczy go zaakceptować. Warunkiem otrzymania zwrotu jest brak zaległości na koncie.

Jak potraktować otrzymany zwrot z podatkowego punktu widzenia? Wszystko zależy od wybranego sposobu opodatkowania.

1. Zasady ogólne – skala podatkowa – składka zdrowotna nie jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodu, nie jest też w żaden sposób odliczana od dochodu. Otrzymany zwrot będzie neutralny podatkowo.
2. Zasady ogólne – podatek liniowy – podatnik ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu składkę zdrowotną do wysokości ustawowego limitu (2023r. – 10.200 zł). Otrzymany zwrot nadpłaty należy ująć w dacie otrzymania jako korektę kosztu. Jeżeli podatnik nie ujmował zapłaconej składki w kosztach, a odejmował ją od dochodu, wówczas w zeznaniu podatkowym za rok, w którym otrzymano zwrot należy kwotę nadpłaty doliczyć do dochodu.
3. Ryczałt – podatnik rozliczający się ryczałtem ma prawo odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek. W przypadku otrzymania zwrotu należy doliczyć go do przychodu w zeznaniu podatkowym. Jeżeli podatnik osiąga przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu, wówczas dolicza składkę proporcjonalnie do każdego przychodu.

Zbliża się termin pierwszego rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Rozliczenia należy dokonać w deklaracji ZUS za miesiąc kwiecień. Termin złożenia deklaracji upływa 22.05.2023 r.

Jakie pola należy wypełnić?

• DRA (blok XII) – przedsiębiorcy opłacający składki tylko za siebie,
• RCA (blok III.F) – podmioty opłacające składki za innych ubezpieczonych.

Jak ustalić roczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej? Rok składkowy obejmuje okres od 1 lutego 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. Podstawa zasadniczo odpowiada dochodowi z działalności gospodarczej za rok 2022 pomniejszonemu o zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Wyłączeniu z podstawy wymiaru podlegają następujące przychody/dochody:

• przychody zwolnionych z PIT z wyjątkiem przychodów, do których mają zastosowanie ulgi (ulga 4+, ulga dla pracujących seniorów, ulga dla powracających z zagranicy),
• przychody osiągnięte w okresie zawieszenia działalności gospodarczej,
• przychody osiągnięte w miesiącach, w których przysługiwało zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej,
• dodatnie różnice remanentowe (zwiększające dochód),
• przychody ze sprzedaży środków trwałych całkowicie zamortyzowanych przed 2022 r.

RSZ = Przychód – Koszty – Przychody zwolnione – Składki na ubezpieczenie społeczne

Tak wyliczoną podstawę należy porównać z minimalną roczną podstawą (12 * 3.010 zł = 36.120 zł).

RSZ > 36.120 zł –> w deklaracji należy wykazać RSZ

RSZ<= 36.120 zł –> w deklaracji należy wykazać 36.120 zł

Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej w przypadku ryczałtowców wynosi odpowiednio:

• 44.791,44 zł – jeżeli roczny przychód nie przekroczył 60 tys. zł,
• 74.652,48 zł – jeżeli roczny przychód nie przekroczył 300 tys. zł,
• 134374,44 zł – jeżeli roczny przychód przekroczył 300 tys. zł.

Na stronie ZUS został udostępniony Kalkulator rocznej składki zdrowotnej

Jeżeli z rocznego rozliczenie wyjdzie nadpłata, wówczas należy złożyć wniosek o zwrot nadpłaconej składki. W przypadku niedopłaty należną kwotę trzeba uregulować wraz ze składką za kwiecień, czyli do 22 maja 2023 r.

W 2023 r. podatnicy po raz pierwszy będą zobligowani do rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Nastąpi to w deklaracji za miesiąc 04.2023 składanej do 20 maja 2023 r. Roczne rozliczenie będzie obejmować podstawy naliczania składki zdrowotnej wykazane w deklaracjach od lutego 2022 r. do stycznia 2023 r.

Nie na wszystkich podmiotach ciąży ten obowiązek – zwolnieni z niego zostali:

• podatnicy rozliczający się na podstawie karty podatkowej,
• wspólnicy spółek komandytowych,
• wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,
• osoby współpracujące.

Dochód stanowiący podstawę naliczania składki zdrowotnej nie jest tożsamy z dochodem stanowiącym podstawę opodatkowania wykazywanym w zeznaniu podatkowym. Nie są w nim bowiem uwzględniane:

• straty z lat ubiegłych,
• ulga na złe długi,
• koszty ponoszone w trakcie zawieszenia działalności,
• wszelkiego rodzaju ulgi podatkowe,
• dodatnie różnice remanentowe.

Przy obliczaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej należy uwzględnić minimalną roczną podstawę składki zdrowotnej, która w 2022 r. dla 12 miesięcy prowadzenia działalności wynosi 36.120 zł.

Minimalna roczna podstawa = ilość miesięcy x kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązująca w pierwszym dniu roku składkowego

W sytuacji gdy roczna podstawa wymiaru będzie różna od sumy podstaw wykazanych w miesięcznych deklaracjach rozliczeniowych, konieczne będzie złożenie korekt deklaracji częściowych.

W deklaracji za miesiąc 04.2023 r. pojawi się wyliczona przez ZUS roczna podstawa wymiaru składki. Będzie można ją edytować, jeżeli będzie odbiegać od wartości wyliczonej przez podatnika. W przypadku powstania nadpłaty, ZUS udostępni na PUE wniosek o zwrot, który należy zaakceptować w terminie do 31.05.2023 r.  Nadpłata może zostać zwrócona na rachunek bankowy lub zaliczona na poczet bieżących należności. Niedopłatę z kolei należy uiścić w terminie do 20.05.2023 r.